logo

Een Virtual Reality cursus voor omgaan met vliegangst

Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat zelfhulpbehandelingen via de mobiele telefoon effectief zijn voor diverse klachten zoals angstklachten. Ook weten we dat Virtual Reality (VR) effectief is voor angstklachten, in het bijzonder voor vliegangst. We weten echter nog niet of een zelfhulp VR cursus via een mobiele applicatie effectief is voor vliegangst. In dit onderzoek willen wij daarom een VR zelfhulpcursus via een app op uw mobiele telefoon aanbieden.

De cursus


De cursus is ontwikkeld voor mensen die last hebben van vliegangst. De cursus heeft als doel om deze angstklachten te verminderen door middel van cognitieve gedragstherapie (CGT).

CGT is een behandeling waar mensen leren hoe zij hun angstige gedachten kunnen begrijpen en veranderen. Een deel van cognitieve gedragstherapie is exposure therapie. Tijdens exposure therapie leert u uw angsten te verdragen en de baas te worden. U begint met makkelijkere taken en langzaam bouwt u op tot moeilijkere uitdagingen. Eerder onderzoek heeft aangetoond dat deze behandeling erg goed werkt om fobieën, als vliegangst, te verminderen.

Virtual Reality (of VR) is het weergeven van een virtuele wereld door middel van een scherm dat dicht bij uw ogen wordt geplaatst. Door twee beelden weer te geven ontstaat er een illusie van 3D-zicht, zo lijkt de virtuele wereld erg veel op wat u normaal zou zien. Op deze manier kunt u dingen doen, bijvoorbeeld exposure therapie, in de virtuele wereld, in plaats van de ‘echte’ wereld.

De cursus bestaat uit 6 modules met algemene informatie, uitleg over de cursus en VR, de VR exposure omgeving en opdrachten. Het uitvoeren van de cursus kost u ongeveer 5-20 minuten per module. Daarnaast wordt van u verwacht dat u gedurende 3 weken dagelijks 10 minuten oefent in de VR omgeving. Tot slot zult u enkele korte vragenlijsten (digitaal) moeten invullen voorafgaand en na afloop van de cursus. U ontvangt geen begeleiding, maar voert de cursus zelfstandig uit. U krijgt een kartonnen VR bril thuisgestuurd om te oefenen met de vliegangst situaties via de VR applicatie. De cursus kunt u volgen via een mobiele applicatie (app) die u download op uw mobiele telefoon.

Het Onderzoek


In deze studie zullen wij onderzoeken of de mobiele VR zelfhulpcursus effectief is voor de behandeling van mensen met vliegangst. Het is daarbij noodzakelijk dat wij ook de klachten volgen van een groep mensen die (in eerste instantie) niet deelneemt aan de cursus, zodat wij de uitkomsten van de twee groepen met elkaar kunnen vergelijken. Alleen op die manier kunnen wij namelijk zeker weten dat een vermindering van klachten is toe te schrijven aan de cursus en niet aan andere toevallige zaken. U wordt in dit onderzoek op basis van toeval ingedeeld in één van twee groepen: een testgroep (deze groep volgt de cursus direct) en een controlegroep. Als u in de testgroep bent ingedeeld, gaat u meteen met de cursus beginnen. Als u in de controlegroep bent ingedeeld, gaat u na zes weken starten met de cursus.

De groepen

Er zijn twee verschillende groepen die in totaal zes weken duren.

Test groep

De eerste groep (de testgroep) begint met het invullen van vragenlijsten, volgt de cursus ‘ZeroPhobia’, en vult na afloop vragenlijsten in (6 weken na de start van de cursus en 3 maanden daarna).

Controle groep

De tweede groep (de controlegroep) voert de cursus niet direct uit maar begint na 6 weken. Deze groep begint ook met het invullen van vragenlijsten, wacht zes weken en vult na zes weken dezelfde vragenlijsten in. Daaropvolgend krijgt deze groep ook toegang tot de cursus.

Wanneer kunt u deelnemen?

U kunt deelnemen aan dit onderzoek als u:

  • Last heeft van vliegangst
  • Tussen de 18-64 jaar oud bent
  • Beschikt over een smartphone met internettoegang
  • Beschikt over een e-mailadres
  • Bereid bent om drie- of viermaal een vragenlijst in te vullen
  • Bereid bent om zelfhulpmaterialen door te werken.

U kunt helaas niet meedoen als u:

  • Geen Nederlands kunt lezen en schrijven
  • U momenteel psychologische behandeling krijgt voor vliegangst
  • U medicatie (via de huisarts) neemt voor uw vliegangst (korter dan 3 maanden)

Wat gebeurt er met uw gegevens?

Wij hebben uw naam en emailadres nodig om u toegang te geven tot de cursus en de vragenlijsten. Daarnaast hebben wij uw adres nodig voor het toesturen van de VR bril en het toestemmingsformulier voor het onderzoek. Deze gegevens zullen echter op een beveiligd netwerk worden bewaard op de Vrije Universiteit Amsterdam en alleen toegankelijk zijn voor de onderzoekers. De gegevens zullen vertrouwelijk verwerkt worden in het onderzoek. Uw naam of andere gegevens die naar u kunnen leiden zullen niet gebruikt worden in verslagen van het onderzoek. Direct na afloop van het gehele onderzoek worden uw naam, adres en e-mailadres vernietigd.

Wie zijn de onderzoekers?




Dr. Tara Donker is universitair hoofddocent aan de Vrije Universiteit Amsterdam, sectie Klinische Pyschologie. Ze is daarnaast GZ-psycholoog en gecertificeerd therapeut in cognitieve gedragstherapie. Ze werkt tevens bij een GGZ kliniek (Prezens, Amsterdam). Haar onderzoek richt zich op vroege interventie en preventie van depressie, angststoornissen en suicide met behulp van innovatieve technologie zoals virtual reality en mobiele applicaties. Haar doel is om de geestelijke gezondheidszorg toegankelijker en schaalbaar te maken.

Jamie Rhiannon Fehribach, MSc. is de onderzoeksassistant voor de ‘ZeroPhobia’ projecten. Zij heeft een research master van de Vrije Universiteit Amsterdam in Clinical and Developmental Psychopathology afgerond. Zij komt oorspronkelijk uit Amerika en woont sinds 2017 in Nederland. Zij is nog steeds Nederlands aan het leren, maar zij wil daar graag beter in worden! Als u een email naar ‘ZeroPhobia’ stuurt, zal Jamie waarschijnlijk de persoon zijn die reageert. Zij staat klaar om al uw vragen te beantwoorden!

Dr. M.B.J. Toffolo
Mijn naam is Marieke Toffolo en ik werk als onderzoeker mee aan ZeroPhobia. Mijn eerdere promotieonderzoek aan de Universiteit Utrecht was gericht op het beter begrijpen van mechanismen die een rol spelen bij het onstaan van angst- en dwangklachten. Hierna heb ik in Amerika gewerkt aan de University of California San Diego waar ik een nieuwe gedragstherapie voor obsessieve-compulsieve stoornis heb onderzocht. Sinds maart 2019 werk ik aan de VU Amsterdam waar ik naast het geven van onderwijs in de Bachelor en Master Psychologie betrokken ben bij het testen van de effectiviteit van ZeroPhobia. Ik vind het belangrijk om therapieën voor iedereen toegankelijk te maken en te onderzoeken hoe we deze zo effectief mogelijk kunnen maken. Ik hoop dat ZeroPhobia hier een mooie bijdrage aan kan leveren!

Meld je nu aan!


Indien u wilt deelnemen aan het onderzoek klik dan op onderstaande link om u aan te melden. U krijgt daarna van ons een korte vragenlijst die u kunt invullen om te bepalen of u kunt meedoen aan het onderzoek. Indien u niet kunt deelnemen, wordt u hiervan per e-mail op de hoogte gebracht. Indien u kunt deelnemen, sturen wij u de uitgebreide informatiefolder en toestemmingsformulier per post.

Aanmelden


Als u meer informatie wilt, kunt u een mail sturen naar zerophobia@vu.nl

Indien u telefonisch te woord wilt worden gestaan kunt u uw telefoonnummer aan ons mailen. Wij zullen dan een telefonische afspraak met u inplannen.


Deze cursus is mede mogelijk gemaakt door de steun van: